Ogrody Chin i Japonii

2010-05-30

 

Ogrody Chin i Japonii

 

 

Krótki zarys:

- najstarsze cywilizacje świata,

- silnie zakorzeniona filozofia, religia i symbolizm w życiu codziennym, co znalazło także odbicie w ogrodach,

- szacunek dla przyrody (naśladowanie jej),

- zupełnie odmienna kultura od zachodniej (ogrody), przez co jest niezrozumiała; naśladowanie jej jest jedynie kopiowaniem jej elementów,

- trudność w przedstawieniu wszystkich elementów pracy, gdyż jest ona zbyt obszerna i bogata jak historia Chin i Japonii.

 


 Chiny
 

- kraj Kwitnącej Wiśni – ogrody nazwane przez Marka Polo ósmym cudem świata,
- dwa ważne czynniki: woda i kamień,
- naśladowanie przyrody, religia i symbolizm,
- różne rodzaje ogrodów (Ogród Cesarski),
- zasady Feng-Shui,
- różne elementy kompozycji ( Brama księżycowa, mosty, drogi-kobierce do chodzenia,)
- dobór gatunkowy roślinności (śliwy, wiśnie, jaśminy, róże, sosny, jałowce, cedry , bambusy, bananowce, wierzby ).

 

 


 Japonia
 

- naśladowanie i kopiowanie ogrodów chińskich – dostosowanie ich do własnych potrzeb (30h – 30cm), przejęcie także Bonsai i Suiseki,
- powrót do swojej kultury i filozofii religii,
- ważne trzy elementy: woda, człowiek, kamień widoczne nie tylko w ogrodach, ale także w sztuce użytkowej (Ikebana),
- harmonia z przyrodą (połączenie ogrodu i mieszkania - przesuwane drzwi, widok na cały ogród ),
- symbolizm i filozofia,
- różne rodzaje ogrodów ( kontemplacja, rozrywka ),
- najciekawszy ogród – pagórkowaty , Ogród Zen ( przyklasztorny – ogród kamienny i żwirowy ),
- elementy dopełniające ( latarnie, mosty, misy z wodą , pawilony – herbaciane ),
- ogrody współczesne ( ambasada Kanady ).

 

 


 WSTĘP
 

Ogrody japońskie i chińskie są zupełnie odmienne od ogrodów Europejskich. Ich głównym założeniem jest naśladownictwo przyrody, przejmowanie od niej wszystkich najbardziej charakterystycznych i ciekawych elementów. Ogrody wschodu są odzwierciedleniem filozofii, kultury i religii. Ich nieodłącznym elementem jest symbolizm, który dla zwykłego Europejczyka jest niezrozumiały. Ogrody te ukazują sposób myślenia i pojmowania świata przez Japończyków i Chińczyków. Filozofia i zasady jakimi kierowali się ich twórcy przy projektowaniu mają odzwierciedlenie również w innych elementach zdobniczych, takich jak, np.: ikebana (artystyczne układanie kwiatów) czy bonsai.

Ogrody japońskie i chińskie, które pojawiały się w innych częściach kuli ziemskiej, kopiowały jedynie pewne elementy składowe tych założeń. Nigdy nie przekazywały, ani nie odzwierciedlały tego co prawdziwe ogrody wschodu – symbolicznego pojmowania przyrody a tym samym Świata.


Charakterystyka ogólna ogrodów

- ogród składa się z nieparzystej liczby elementów (tzn. jest „nie skończony”),
- nie ma w nim linii prostych i powierzchni trawiastych,
- tworzy jednolitą całość,
- dominuje minimalizm i prostota, brak ozdobników,
- kompozycja jest prosta i czytelna,
- posiada ona dwa aspekty: pierwszy – zewnętrzny, wizualny i drugi – ukryty, symboliczny, który przekazuje sens istnienia.

 

 


 OGRODY CHIN
 

Historia chińskich ogrodów odznacza się zadziwiającą ciągłością. Trwa ona do dzisiaj prawie w niezmienionej formie. Spowodowane to było izolacją Państwa Chińskiego, które dopiero niedawno otworzyło swoje bramy na Świat i inne kultury. Religia, która była i jest najważniejsza dla Chińczyków, bardzo ceniła przyrodę zarówno ożywioną jak i nieożywioną. Tym samym ogrody, które są jej nieodłączną częścią, były odzwierciedleniem wierzeń. Przedstawiały, w sposób symboliczny, świat taki jakim widzieli go Chińczycy.

Aż do IV wieku p.n.e. dominującą filozofią był taoizm, który wyznaczał kierunek rozwoju m.in.: w sztuce ogrodów, malarstwie. Taoizm głosił powrót do natury zarówno w życiu wewnętrznym jak i zewnętrznym. Rytm życia człowieka powinien odpowiadać rytmowi Świata. Wtedy stajemy się jednością i możemy czerpać energię z „wnętrza Świata”. Dlatego dla Chińczyków tak bardzo ważne są elementy składowe ogrodu, muszą być dobrane bardzo starannie i z dużą uwagą. Tworzyć będą jedną całość.

I tak: RZEKA płynąca na powierzchni czy ukryta, jest arterią ziemi, której nigdy nie powinno się przeciąć żadną budowlą; GÓRY są szkieletem ogrodu i odgrywają w nim dominującą rolę. Popękane i pokryte szczelinami "Skały" były bardzo cenione. Uważano je za symbole twórczych sił przyrody.

Najstarsze chińskie założenia ogrodowe są mało znane, ponieważ większość z nich nie zachowało się do dzisiejszych czasów. Dawniej „ założycielami ”ogrodów byli władcy. Przekształcali oni swoje rezydencje w „ziemski raj” (bajkowy zakątek), w którym, za pomocą tajemnych eliksirów i ćwiczeń, pragnęli osiągnąć nieśmiertelność. Ogród miał być sposobem na odciągnięcie myśli od smutnych przeżyć życia codziennego. Miał być Oazą spokoju, miejscem do kontemplacji i rozmyślań.

W IV/V wieku zaczęto odchodzić od Taoizmu i powracać do Buddyzmu. Religia rozwinęła się silniej, kiedy Chińczycy przekształcili indyjską religię modyfikując ją w oparciu o najstarsze formy swej narodowej myśli na własne potrzeby. W rezultacie „stworzono” pod wieloma względami odnowioną i oczyszczoną formę Taoizmu. W Ogrodach Chińskich oprócz roślin i kamieni pojawiały się także budowle. Takim elementem była np.: pagoda. Wywodziła się ona ze sztuki indyjskiej, a do Chin dotarła wraz z Buddyzmem. Została zmieniona zgodnie z kanonami architektury chińskiej, zanim stała się elementem ogrodu. Wprowadzono daszki pomiędzy poszczególnymi piętrami, podkreślając tym samym horyzontalny układ budowli. Na cesarskiej ziemi Buddyzm zaczął szybko się rozwijać. Zakładano nowe klasztory, a przy nich zakładano ogrody.

Jedną z największych fundacji klasztornych , było założone przez Huei juana (333 - 416) „Stowarzyszenie Białego Lotosu ”. Otaczał go wspaniały ogród, który odwiedzało bardzo dużo ludzi. Przyjeżdżali tam zobaczyć to dzieło sztuki i uczyć się jak prawidłowo zakładać ogród. Okres panowania dynastii Suej i Tang ( 599 - 907 ) wyróżniał się wysokim poziomem kulturalno – gospodarczym, co w dużym stopniu wpłynęło na rozwój założeń ogrodowych.

Przeważnie przewodnim tematem ogrodu była chatka pustelnika lub pawilon umieszczony na tarasowo ukształtowanej górze.
Otoczono go drzewami lub lasem. Czasem budowano koło jeziora czy w pobliżu warzywnika. Ale zawsze główną ideą było połączenie tworzonego pejzażu z Naturą. „ Mała chatka ” wśród skał, sosen, bambusów i kwiatów stanowiła miejsce przeznaczone specjalnie do medytacji. W otoczeniu pałaców, oprócz założeń ogrodowych bogato wyposażonych, tworzono także zwierzyńce.

Tworzono również:

- małe ogrody, przeznaczone do medytacji;
- duże ogrody bogato zdobione, przeznaczone dla tych, którzy cieszyli się szczególną łaską i mogli używać rozkoszy tego świata.

Znany jest park , którego właścicielem był Li Te - ju ( P’ingcz’uanie ). Ogród posiadała dużo ciekawych zakątków. Znajdowała się tam: „ dzika góra ”, tunele, stawy, kręte strumyki i bogate pawilony. Całość stwarzała wrażenie krainy nieśmiertelnych.

Ogrody w dynastii T’ang tworzone wokół pałaców miały mieć charakter „Raju Nieśmiertelnych”.W pierwszym okresie, przed rokiem 907 można wyróżnić dwie odmienne koncepcje ogrodów Carskich i Książęcych. W pierwszej dążono do stworzenia „ Raju Nieśmiertelnych ”. W drugiej, w niewielkich ogrodach stanowiących dzikie, naturalne otoczone „chatki” albo „pawilony” nawiązywano do taoistycznego poczucia wizualnego związku z naturą. Osiągnąć go można było tylko przez kontemplację .

W następnym okresie - EPOCE PIĘCIU DYNASTII ( 907 - 960), brak centralnej władzy doprowadza do całkowitej zmiany koncepcji ogrodów. Jako że nie było Dworu, przestała istnieć potrzeba wznoszenia wielkich pałaców otoczonych ogrodami i parkami do polowań. Jednak interesowano się nadal ogrodami. Podtrzymywano i rozwijano sztukę ogrodową. W tym okresie zwrócono szczególną uwagę na hodowlę kwiatów.

W X w. ustalono symboliczne znaczenie przestrzennych elementów ogrodu.
Pojedyncze elementy zaczęły odgrywać nadrzędną rolę w kompozycji ogrodu np.: krzew kwitnący. Popularnym drzewem kwitnącym w Chinach stała się śliwa, która była i jest ceniona do dzisiaj. Jej kwiaty są zwiastunem wiosny. Często były także natchnieniem dla malarzy i poetów, podobnie jak bambus ( symbol przyjaźni ), oraz sosna ( symbol stałości i charakteru ).

Bardzo ważnym i wręcz nieodzownym elementem ogrodu był lotos. KWIAT LOTOSU - symbolizuje szlachetne poszukiwanie duchowej czystości i prawdy. Rozwój lotosu ilustruje rozwój i rozkwit umysłu ludzkiego tak jak głosi to Filozofia Buddyzmu.

Lotos wyrasta :
1. z mułu - to symbol świata materialnego,

2. poprzez wodę - to symbol czynnika emocjonalnego,
3. wydostaje się na powierzchnię wody ku świeżemu powietrzu - to symbol świata duchowego, aby
rozkwitnąć wśród promieni słonecznych.

Symbolika ta znalazła odbicie m.in. w szeregu traktatów o zakładaniu ogrodów, które w sposób szczegółowy omawiały symboliczne znaczenia roślin.

W okresie rządów dynastii Sung ( 961 - 1279 ) czołowe miejsce w twórczości artystycznej zajmuje malarstwo krajobrazowe. Poszukiwano w nim rozwiązań kompozycji z przedstawieniami piękna większych całości, a także poszczególnych elementów (odrębny rodzaj malarstwa) takich jak kwiaty i owady. Krajobraz był traktowany jako całość przestrzenna, stanowiąca mały wycinek z życia Ziemi (człowiek jest jednym z przejawów tego życia).

Czasy dynastii Ming (1368 - 1644 ) cechują liczne okazałe założenia budowlane i pałacowe. W tym okresie odrestaurowano Wielki Mur. Rozwinęło się budownictwo reprezentacyjne - prywatne, publiczne, sakralne i komunikacyjne. Zasadą dominującą była geometryczność i symetria, podkreślenie osi głównej (biegnącej z południa na północ), front budowli kierowany był na południe.
Z większą swobodą kształtowano rezydencje letnie i ogrody, które miały charakter kameralny.

Bardzo ciekawym przykładem może być „Cesarska Rezydencja” w Pekinie zwana „purpurowym” lub „zakazanym miastem”. Budowano ją przez kilka dynastii Całość miała kształt czworoboku o wymiarach 1000 m. długości i 800 m. szerokości, otoczona murem z wieżami i kanałem. Posiadała ona silnie zaakcentowaną oś podłużną, stanowiącą osnowę funkcjonalną. Wzdłuż tej osi przez bramę główną, od strony południowej, prowadziła droga przez kolejne dziedzińce oddzielone bramami wewnętrznymi, aż do ostatniego z marmurowymi schodami wiodącymi do sali tronowej. Ogród znajdował się za „ Zimowym Pałacem” Cesarza, który zamykał od północy całość rezydencji.

W ogrodzie można było zobaczyć: sztucznie jeziora, wyspy i wzgórza. Warto było jednak zwrócić uwagę na zespół trzech połączonych ze sobą jezior: południowego, środkowego i północnego. Elementem, który jest charakterystyczny dla tego ogrodu to symboliczne wzgórza – 50m ( XV w.) usytuowane symetrycznie do osi głównej. Są one tłem dla rezydencji. Ten układ jest także charakterystyczny dla struktury rozplanowania przestrzennego miasta. Na każdym z wierzchołków tych pięciu wzgórz nazwanych „ Wzgórzami Pięknego Widoku ” zostały wzniesione pawilony ( XVII w. ), z których można było oglądać całą rezydencję, jak również miasto i okolicę.

Układ świątyni buddyjskiej był podobny do układu rezydencji świeckich. Jako przykład może posłużyć Świątynia Nieba w Pekinie (XVw.). Można w niej wyróżnić „ drogę duchów ”, której obrzeżenie stanowiły duże rzeźby zwierząt i dostojników.

Jednym z najznakomitszych obiektów, które powstały w XVIII wieku była letnia rezydencja cesarska w Juanming - juan ( na północny zachód od Pekinu). Był to ogromny park o powierzchni ponad 300 ha. Były tam pawilony, świątynie, pagody, mosty, baszty, galerie oraz wzgórza, skały z grotami i pieczarami, jeziora, strumienie , wyspy i drzewa. Na tym obszarze w sumie wzniesiono około 200 budynków, zgodnie z regułami urządzania ogrodów.

Podobnie jak w innych założeniach tak i tu, efektem końcowym było otrzymanie malowniczej scenerii, która swoim wyglądem przypominała naturalne krajobrazy. W południowej części parku, wzdłuż brzegów jezior skoncentrowane są głównie budowle letnie. Wejście główne było od strony wschodniej. Zdobiło je paj–lu. Na dziedzińcu wejściowym skupione były główne budynki oraz pomieszczenia pomocnicze np. pawilony wypoczynkowe i rozrywkowe. Poszczególne pawilony i elementy ogrodowe posiadały swoje nazwy. W środku całej rezydencji, gdzie znajdował się pałac, usytuowano pod wzgórzem Wenszan „ Pałac Koronkowych Obłoków ”, „ Świątynię Dziesięciu Tysięcy Budd ” i basztę „Ocean Mądrości ”. Całość wieńczyła wzniesiona na wysokim wzgórzu pagoda. Wszystkie te zespoły połączone były galerią, a wzdłuż brzegu jeziora usytuowane były pawilony. Przy wejściu głównym znajdował się „ Pałac Potoków Wody ”, „ Pałac Szczęśliwej Starości ”, „Pałac Sprzyjających Obłoków ” itp. Łączna długość galerii wynosiła około 700 m. Pozostałe obiekty były rozproszone na całym terenie parku np. „Wielka Czarna Świątynia”, „Świątynia Obłoków”, „Przechadzka Pięknych Widoków”, „Belweder Aromatycznych Skał”, „Wieża Kwiatów”, „Wieża Wielkiego Szczęścia ”, „ Ogród Harmonii ” itp. Park był otoczony ze wszystkich stron jeziorami, rzekami, stawami i strumieniami. Zdobione one były wznoszonymi nad nimi mostami np.: marmurowy „Most Lotosu ”, „ Wielbłądzi Most ”.
Letnia rezydencja władców Chin, ze względu na swoje piękno nazywana była Wersalem Dalekiego Wschodu.

 

 


 Rola poszczególnych elementów w kompozycji ogrodów chińskich
 

Ogrody Chin kontrastują z ogrodami zachodu pod względem religijnego wyrazu nadawanego ogrodom określonych cywilizacji. Od zarania dziejów do X wieku ogrody rozwijały się jako przejaw władzy świeckiej i duchowej. W ogrodach o charakterze dekoracyjnym największe znaczenie miała woda, góry, chatki lub pawilony służące do medytacji. W latach 907 – 960 większą rolę zaczęły odgrywać drzewa i kwiaty. Ale Taoizm i Buddyzm nadal miały wpływ na sztukę.

W O D A

Jest ona jednym z najważniejszych elementów ogrodu. Zgodnie z filozofią taoistyczną podobnie jak góry i skały miała być ona szkieletem kompozycyjnym. Woda przybierała różne formy w ogrodzie np.: rzeka, strumień - symbolizujące życie natury. Woda ma za zadanie tchnąć życie w otaczający ją krajobraz. Jest źródłem życia, zapewnia wegetację roślin. Była tak kształtowana, aby osoba, która podziwiała ją nie widziała jej końca. Ten sam element wykorzystano w ogrodach naturalistycznych – tzw. Rzeka Angielska. Takie ukształtowanie koryta zbiornika wodnego miało symbolizować połączenie z innym światem. Częstym zabiegiem stosowanym w ogrodach Chińskim było zastępowanie wody naturalnej sztuczną. Osuszano i sztucznie kształtowano łożyska strumieni, potoków, jezior i stawów. Potem wypełniano je kamieniami, które odpowiednio rozmieszczano i przysypywano piaskiem. Woda w ogrodzie zarówno naturalna jak i sztuczna wzbogacała całość kompozycji. Nieodłącznym elementem dużych płaszczyzn wodnych był lotos. Woda w prowincji północnej Chin miała mniejsze znaczenie, niż w ogrodach położonych na południu kraju .

G Ó R Y

Góry, czyli bloki skał wydrążonych i „usianych” szczelinami odgrywały jeszcze większą rolę niż woda. Są one bardzo cennymi elementami kompozycji ogrodowej. Mogą występować w różnych postaciach: od małych, pojedynczo ułożonych lub w grupach. Mogą tworzyć groty, pieczary, tunele ( prowadzące do stromych urwisk), czy góry. Ale wszystko powinno swoim wyglądem przypominać naturalne formy przyrody.
Bardzo ceniono kamienie i głazy o regularnym kształcie. Głazy umieszczano w pozycji poziomej, pionowej lub pośredniej. Leżące kamienie zazwyczaj były małych rozmiarów i używano ich w większej ilości. Tworzono w ten sposób całe góry, groty i tunele. Najbardziej ceniono bloki wapienne (wyżłobione naturalnie przez wodę).

D R O G I

Były one elementem dopełniającym kompozycję ogrodu. Zazwyczaj: wąskie i kręte, wytyczane swobodnie i w taki sposób, aby idąc nimi można było oglądać wszystkich najciekawszy zakątków ogrodu z jednego miejsca. Droga wijąca się wśród skał, mogła być wykonana z bruku lub mozaiki - drobnych kamieni, układanych w różne zmniejszające się wzory (rodzaj wąskiego kobierca).

ROŚLINNOŚĆ

KWIATY I DRZEWA

Roślinność, uważano za nietrwały element kompozycji dlatego odgrywała drugorzędną rolę w ogrodzie. W ogrodach Chińskich nie było trawników i nigdy nie sadzono ani nie strzyżono roślinności w systematycznych układach np. rabaty lub klomby. Uważano, że rośliny powinny się kojarzyć z ulotnymi myślami, co było zgodne z filozofią buddyjską. Chińczycy w różny sposób wykorzystywali symbolikę w swoich ogrodach. Tworzyli oni na przykład pewne grupy roślin, które w porze roku np. lato-zima miały stworzyć określony efekt plastyczny. Takie zamierzone działania wymagały od projektanta ogrodu dobrej znajomości materiału roślinnego.

Chińczycy zajmowali się także hodowlą i kształtowaniem drzew – BONSAI. Znalazły one zastosowanie głównie w małych ogrodach. Nie należy ich jednak stawiać w domu – zgodnie ze sztuką Feng – Shui . Sztukę tą przejęli i rozwinęli Japończycy. Najbardziej ceniono drzewa i krzewy kwitnące oraz zimozielone. Ale w sposób szczególny traktowano śliwy (symbolizowały nadejście wiosny i budzącego się życia). Hodowano je dla kwiatów, a nie dla owoców. W sposób symboliczny łączono ze sobą śliwę, sosnę i bambus - „Trzej Przyjaciele Zimy ”.

 

 


 Pięć reguł rządzących wyobrażeniem drzewa śliwowego
 

1.Pień powinien mieć wygląd starego człowieka, którego ciało jest pochylone i zmęczone wiekiem.

2. Główne gałęzie powinny być sękate, symbolizujące kolana i łokcie.

3. Martwe gałęzie i gałązki powinny ukazywać się w pewnym określonym porządku.

4. Ich czubki powinny sprawiać wrażenie siły, bo tylko energia jest godna podziwu.

5. Kwiaty powinny być cudowne i pełne uroku, nie powinny być zbyt gęste. Kontrast pomiędzy sękatymi gałęziami stanowiący szkielet drzewa, a delikatnymi kwiatami powinien być wyraźnie zaznaczony, aby uwidocznić ich symboliczny charakter.

ORCHIDEA - stała się symbolem kobiecego czaru, a jej zapach przywołuje na myśl zachowanie dystyngowanej osoby.

CHRYZANTEMA - „ ta, która opiera się morzu ” symbolizuje długie życie. W ogrodach kwiatowych zajmowały one naczelne miejsce. Sadzono je w dużych skupiskach. Hodowali je ze specjalną starannością starsi filozofowie i pisarze.

PIWONIA - kwiat królewski, który symbolizował bogactwo, zdrowie i radość.

 

 

Budowle ogrodowe
 

Pawilony i altany

Pawilony i altany były związane z ogrodem i występowały na jego terenie dość często. Zarówno w założeniach świeckich jak i sakralnych. Na początku XVII w. często spotykano budowle wznoszone na planie koła, wieloboku lub kwadratu, otoczone lub często zamknięte, z podwiniętym dachem, bardzo lekkie, przestrzenne. Dobrze harmonizowały one z formami przyrody. Były wznoszone na wzgórzach, pagórkach lub nad wodami wśród skał albo drzew ( miejsca o malowniczym widoku ). Większe pawilony oraz domy mieszkalne sytuowano zazwyczaj w środkowej części ogrodu, skąd można było oglądać cały krajobraz.

Galerie otwarte stosowano w ogrodzie jako kryte przejścia (zabezpieczały przed opadami atmosferycznymi, słońcem) łączące pawilony ze sobą lub doprowadzające do najpiękniejszych miejsc widokowych.

Mury, stanowiące częsty motyw były monumentalne np. słynna „Ściana Dziewięciu Smoków” (Pekin). Łączyły się z nimi furty, które prowadziły do ogrodu. Przybierały one rozmaite kształty. Często przyjmowały formy oktogonalne lub okrągłe ( „drzwi księżyca” ) a także waz, urn, płatków kwiatu, liści, instrumentów muzycznych. Bardzo ciekawe są bramy zwane paj-lu. Wznoszono je dla zaakcentowania ładnego widoku lub ważnego miejsca ( np. poświęconego pamięci jakiegoś wydarzenia lub osoby ). Mogły być także wejściem do świątyni.

M O S T Y

Są jednym z ważniejszych elementów składowych ogrodu. Spełniały one funkcję użytkową oraz dekoracyjną. Były eksponowane na wysokich łukach. Balustrady występowały najczęściej w powiązaniu z altanami i pawilonami oraz mostami i tarasami, stanowiąc ich dopełnienie plastyczne.

R Z E Ź B A

Była ona rzadziej spotykanym elementem w ogrodach Chińskich. Często występowała w powiązaniu z budynkami jako rzeźba pełna lub płaskorzeźba. Przedstawia najczęściej zwierzęta: smoki, żółwie (symbol długiego życia), lwy (męstwo i piękno). Przed budynkami i świątyniami ustawiano wazy i kadzielnice wykonane z brązu. Elementy przestrzenne ogrodu chińskiego często były przejmowane przez Europejczyków do swoich ogrodów. Nie są znane przypadki, aby do ogrodów Chin wprowadzano elementy z ogrodów europejskich.

 

 


 OGRÓD JAPOŃSKI
 

W Japonii ogrody zakładano przy siedzibach magnackich, carskich lub świątyniach.
Duży wpływ na kształt przestrzeni ogrodu miały ogrody Chin ( okres Nara ) oraz religia ( Buddyzm ).
Japończycy kopiowali i przystosowywali do swoich warunków ogrody chińskie – miniaturyzowali je. Ogrody japońskie naśladowały naturalny krajobraz.

Od wieków tworzono traktaty i książki poświęcone dobrej kompozycji, znaczeniu poszczególnych elementów ogrodu. Najstarszy przekaz dotyczący zakładania i kompozycji ogrodu pochodził z okresu Kamakura. W okresie Ashikaga pojawiły się pierwsze książki, które oprócz opisu sposobów kształtowania ogrodu zawierały rysunki i szkice ogrodów i jego elementów. Najstarszy traktat o ogrodach pochodzi z XI w. „ Saku – tei ki ” autorstwa Tachibana no Toshitsura.


Przy zakładniu ogrodu uwzględniano:

- topografię terenu,
- charakter miejsca, w którym ma być założony ogród,
- podstawowe założenia, którymi kierowali się twórcy ogrodów (religia, wiara, rytm świata).

Ogród miała być kształtowana w sposób malarski ( naśladować najbardziej istotne i cenne elementy przyrody ) oraz tak aby nie było widać w nim ręki człowieka . Ogród powinien być kondensacją przyrody .
Postawą kompozycji były skały i woda. Ogrody japońskie i ogrody chińskie były tak ciekawie pod względem formy, że w XVIII w. stały się inspiracją dla angielskiej sztuki ogrodowej. Ogrody z tego okresu nazwano krajobrazowymi.

Zasadą wyjściową kompozycji dawnych ogrodów była TRIANGULACJYJNA osnowa, dotyczyło to zarówno ogrodów płaskich, jak i pagórkowych oraz sztuki układania kwiatów. Polegała ona na kształtowaniu przestrzeni, tak aby uzyskać widok na całość. Poszczególne elementy składowe rozmieszczono na osnowie triangulancyjnej, wyznaczonej trzema osiami kompozycji. Wychodziły one z głównego wnętrza domu mieszkalnego na ogród.

Oś środkowa – wyznaczała widok główny w głąb ogrodu, który był stworzony jako plan najdalszy. Widok ten był zazwyczaj najdłuższy i nieznacznie odchylony od osi geometrycznej budynku. Front ogrodu akcentowany był przez wzgórze z grupą kamieni i wodospad.

Dwie osie boczne – stanowiły boki trójkątnej osnowy, odchylone od osi środkowej nie pod tym samym kątem. Wyznaczały widoki na lewą i prawą stronę. Były różnej długości i krótsze niż oś widoku głównego.

DOBÓR GATUNKOWY

DRZEWA: Pinus (Sosna) - symbol długowieczności, Abies (jodła), Thuja (tuja), Buxus (bukszpan), Ilex (ostrokrzew), Ligustrum (ligustr), Querqus (dąb), Acer palmatum (Klon palmowy), Prunus (Wiśnia), Rhododendron (różaneczniki i azalie)
KWIATY: Lilium (lilia), Dianthus (goździk), Iris (kosaciec), Narcissus (narcyz), Phalaenopsis, Lotos